Page 83 - dtk 311 web
P. 83

Teknik Yazı



            efor Electromechanical Standardization) tarafından yayınlanan   mıştır ancak suyun içerisinde tamamen batırılma/daldırma
            IEC 60529 veya EN 60529nolu standardına göre belirlenmiş ve   (AW8–Submersion) özelliğini sağlamamaktadır. Prysmian’a ait
            tüm dünya tarafından kabul görmüş International Protection   OZOFLEX-H07RN-F tipi kablolar buna örnek olarak verilebi-
            Code – IP sistemi kullanılmaktadır.                   lir. Submersiyon (Submersion) özelliği, yani sürekli olarak su
                                                                  altında çalışma koşulları için TS EN 50525-2-21 standardında,
            Standartta, katı nesnelerin (Eller ve parmaklar gibi vücut   “H07RN8-F” tipi kablo öne çıkmaktadır. Bu kablo tipi için de,
            parçaları da dâhil olmak üzere); toz, kazayla temas ve su/nem   yine Prysmian‘a ait “OZOFLEX PLUS” serisi ürünler örnek
            girişlerine karşı sağlanan koruma dereceleri sınıflandırılır. (IP   olarak verilebilir.
            kodu) 2 rakamdan ve isteğe bağlı 2 ekstra harften meydana
            gelmektedir. İlk rakam 0, 1, …6 veya X, katı yabancı cisimlerin   Bu kategoride yer alan kabloları yalıtım malzemesi olarak 2
            girişine ve tehlikeli parçalara erişime karşı korumayı tanımlar   temel gruba ayırabiliriz. Bunlar;
            iken, ikinci rakam ise 0, 1, ...8 veya X, su girişine karşı koruma-
            yı tanımlamaktadır.                                   •  Termoplastik - Polivinil Klorür (PVC)
                                                                  •  Çapraz bağlı bileşik Elastomerler
                                                                       – Etilen Propilen Kauçuk (EPR)
                                                                       – Etilen Vinil Asetat (EVA)

                                                                       – Silikon Kauçuk (SIR)
                                                                  Genel olarak iç veya dış kılıf malzemelerinde Termoplastik ya
                                                                  da Elastomerik bileşikler tercih edilmektedir.
                                                                  Bunların başlıcaları;
                                                                       – Klorosülfonatlı Polietilen (CSP)
                                                                       – Polikloropren (PCP)
                         “IP Koruma Sınıfı Gösterimi”                  – Klorlanmış Polietilen (CPE)
            Kablolar, izolasyon, dolgu ve dış kılıf gibi katmanları gereği     – Silikon (SR)
            kapalı bir yapıya sahip oldukları için genel olarak IP koruma
            sınıfından bahsetmemiz tam olarak doğru olmaz. Bunun yerine     – Etilen Propilen Kauçuk (EPR)
            suya karşı (Against Water - AW) koruma kısmına değinmemiz     – Poliüretan (PU)
            daha doğru olacaktır. Suya dayanıklı kablolar genel olarak sı-
            vılara karşı koruma sınıfında 7 (Immersion*) veya 8 (Submersi-  Her yalıtım veya kılıf malzemesi, kendine özgü özellikleri-
            on**) seviyesine denk gelecek şekilde üretilmektedir. Kablonun   ne göre seçilir veya özel olarak birleştirilir. Silikon ve EVA
            kullanılacağı çevre koşullarına göre uygulanacak olan teknik   bileşikleri daha yüksek çalışma sıcaklıklarına ve buna bağlı
            şartnameler çerçevesinde tercih edilmeleri gerekir.   olarak daha yüksek akım kapasitelerine izin verirken, EPR’ın
                                                                  mükemmel dielektrik özellikleri, düşük sıcaklıkta esneklik,
                                                                  ozona-iyonizasyona ve farklı hava koşullarına karşı direnç
                                                                  özelliği bulunmaktadır. Örneğin; Etilen Propilen Kauçuk (EPR)
                                                                  su geçirmezlik elde etmek için katkı maddeleri ile birleştirilerek
                                                                  üretilip “HYDROFIRM” markası olarak pazara sunulurken,
                                                                  yüksek mekanik dayanım ve aşınma direnci için Polikloropren
                                                                  (PCP) katkı maddeleri ile birleştirilip üretilerek “CORDAFLEX”
                                                                  markası olarak pazarda yer almaktadır.
                                                                  Öte yandan, elastomer izolasyonlu kablolar aşırı ortam sıcaklık-
                                                                  larında mükemmel performans sağlayan izolasyon ve iç/dış
                                                                  kılıf bileşiklerinden üretilirler. Genel olarak; iletken bazlı izin
                                                                  verilen maksimum çalışma sıcaklığı 90 °C iken, maksimum kısa
                                                                  devre sıcaklığı 250 °C‘dir. Öte yandan, operasyonel çalışmalar
                                                                  (döşeme, nakliye ve depolama vb.) sırasında izin verilen mini-
                                                                  mum sıcaklıklar ise -25 °C / -40 °C’lere kadar düşmektedir.
                                                                  Suya dayanıklı kabloların testleri
                                                                  Suya dayanıklı kablolar, TS EN 50525-2-21 standardının elekt-
              “International ProtectionCode – (IP) Kapsamında Sıvılara   riksel (EK-D) ve mekanik (EK-E) testler ile ilgili kısımlarında
                        Karşı Koruma Sınıfı Gösterimi”            yer alan parametrelere göre test edilmektedirler. Bu parametre-
            Suya dayanıklı kabloların temelinde kauçuk/lastik bazlı   lerin neler olduğunu incelediğimizde;
            izolasyon ve dış kılıfa sahip “H07RN-F” serisi ürünler, do-  Elektriksel testler
            layısıyla “TS EN 50525-2-21” standardı yer almaktadır. İlgili
            standarda göre; “H07RN-F” tipi kablolar “kuru” ve “nemli   Elektriksel testler ön test ve sonrasında olmak üzere toplamda
            ve ıslak”(AW7–Immersion) alanlarda kullanım için onaylan-  4 aşamadan meydana gelmektedir. İlk aşamada öncelikle test


                                                                                                             Mart, 2023  79
   78   79   80   81   82   83   84   85   86   87   88