Page 83 - dtk 311 web
P. 83
Teknik Yazı
efor Electromechanical Standardization) tarafından yayınlanan mıştır ancak suyun içerisinde tamamen batırılma/daldırma
IEC 60529 veya EN 60529nolu standardına göre belirlenmiş ve (AW8–Submersion) özelliğini sağlamamaktadır. Prysmian’a ait
tüm dünya tarafından kabul görmüş International Protection OZOFLEX-H07RN-F tipi kablolar buna örnek olarak verilebi-
Code – IP sistemi kullanılmaktadır. lir. Submersiyon (Submersion) özelliği, yani sürekli olarak su
altında çalışma koşulları için TS EN 50525-2-21 standardında,
Standartta, katı nesnelerin (Eller ve parmaklar gibi vücut “H07RN8-F” tipi kablo öne çıkmaktadır. Bu kablo tipi için de,
parçaları da dâhil olmak üzere); toz, kazayla temas ve su/nem yine Prysmian‘a ait “OZOFLEX PLUS” serisi ürünler örnek
girişlerine karşı sağlanan koruma dereceleri sınıflandırılır. (IP olarak verilebilir.
kodu) 2 rakamdan ve isteğe bağlı 2 ekstra harften meydana
gelmektedir. İlk rakam 0, 1, …6 veya X, katı yabancı cisimlerin Bu kategoride yer alan kabloları yalıtım malzemesi olarak 2
girişine ve tehlikeli parçalara erişime karşı korumayı tanımlar temel gruba ayırabiliriz. Bunlar;
iken, ikinci rakam ise 0, 1, ...8 veya X, su girişine karşı koruma-
yı tanımlamaktadır. • Termoplastik - Polivinil Klorür (PVC)
• Çapraz bağlı bileşik Elastomerler
– Etilen Propilen Kauçuk (EPR)
– Etilen Vinil Asetat (EVA)
– Silikon Kauçuk (SIR)
Genel olarak iç veya dış kılıf malzemelerinde Termoplastik ya
da Elastomerik bileşikler tercih edilmektedir.
Bunların başlıcaları;
– Klorosülfonatlı Polietilen (CSP)
– Polikloropren (PCP)
“IP Koruma Sınıfı Gösterimi” – Klorlanmış Polietilen (CPE)
Kablolar, izolasyon, dolgu ve dış kılıf gibi katmanları gereği – Silikon (SR)
kapalı bir yapıya sahip oldukları için genel olarak IP koruma
sınıfından bahsetmemiz tam olarak doğru olmaz. Bunun yerine – Etilen Propilen Kauçuk (EPR)
suya karşı (Against Water - AW) koruma kısmına değinmemiz – Poliüretan (PU)
daha doğru olacaktır. Suya dayanıklı kablolar genel olarak sı-
vılara karşı koruma sınıfında 7 (Immersion*) veya 8 (Submersi- Her yalıtım veya kılıf malzemesi, kendine özgü özellikleri-
on**) seviyesine denk gelecek şekilde üretilmektedir. Kablonun ne göre seçilir veya özel olarak birleştirilir. Silikon ve EVA
kullanılacağı çevre koşullarına göre uygulanacak olan teknik bileşikleri daha yüksek çalışma sıcaklıklarına ve buna bağlı
şartnameler çerçevesinde tercih edilmeleri gerekir. olarak daha yüksek akım kapasitelerine izin verirken, EPR’ın
mükemmel dielektrik özellikleri, düşük sıcaklıkta esneklik,
ozona-iyonizasyona ve farklı hava koşullarına karşı direnç
özelliği bulunmaktadır. Örneğin; Etilen Propilen Kauçuk (EPR)
su geçirmezlik elde etmek için katkı maddeleri ile birleştirilerek
üretilip “HYDROFIRM” markası olarak pazara sunulurken,
yüksek mekanik dayanım ve aşınma direnci için Polikloropren
(PCP) katkı maddeleri ile birleştirilip üretilerek “CORDAFLEX”
markası olarak pazarda yer almaktadır.
Öte yandan, elastomer izolasyonlu kablolar aşırı ortam sıcaklık-
larında mükemmel performans sağlayan izolasyon ve iç/dış
kılıf bileşiklerinden üretilirler. Genel olarak; iletken bazlı izin
verilen maksimum çalışma sıcaklığı 90 °C iken, maksimum kısa
devre sıcaklığı 250 °C‘dir. Öte yandan, operasyonel çalışmalar
(döşeme, nakliye ve depolama vb.) sırasında izin verilen mini-
mum sıcaklıklar ise -25 °C / -40 °C’lere kadar düşmektedir.
Suya dayanıklı kabloların testleri
Suya dayanıklı kablolar, TS EN 50525-2-21 standardının elekt-
“International ProtectionCode – (IP) Kapsamında Sıvılara riksel (EK-D) ve mekanik (EK-E) testler ile ilgili kısımlarında
Karşı Koruma Sınıfı Gösterimi” yer alan parametrelere göre test edilmektedirler. Bu parametre-
Suya dayanıklı kabloların temelinde kauçuk/lastik bazlı lerin neler olduğunu incelediğimizde;
izolasyon ve dış kılıfa sahip “H07RN-F” serisi ürünler, do- Elektriksel testler
layısıyla “TS EN 50525-2-21” standardı yer almaktadır. İlgili
standarda göre; “H07RN-F” tipi kablolar “kuru” ve “nemli Elektriksel testler ön test ve sonrasında olmak üzere toplamda
ve ıslak”(AW7–Immersion) alanlarda kullanım için onaylan- 4 aşamadan meydana gelmektedir. İlk aşamada öncelikle test
Mart, 2023 79

