Page 87 - dtk 311 web
P. 87

Teknik Yazı



                    Akıllı doğal gaz sayaçları ve avantajları


            Özet
            Akıllı sayaçların kullanımı sağladığı avantajlar nedeniyle tüm
            dünyada hızla artmaktadır. Ülkemizde de akıllı sayaçların
            kullanımıyla alakalı çalışmalar yapılmaktadır. Akıllı sayaçlar
            gaz ölçümünün uzaktan takibinin yanında yaşanacak problem-
            lerinde anlık olarak tespit edilmesini böylelikle problemlerin
            daha hızlı düzeltilmesine olanak sağlamaktadır. Akıllı sayaçla-
            rın kullanımı ile insan kaynağı ihtiyacı en aza düşürecektir.
            1-Giriş

            Sayaçlar tüm dünyada ve ülkemizde zaman içinde ihtiyaçlar
            doğrultusunda değişim göstermiştir. Akıllı doğal gaz sayaçları
            elektronik sistemleri ve uzaktan takiplerinin kolaylığından
            dolayı üretilmeye ve kullanılmaya başlanmıştır. Daha gelişmiş
            özelliklere sahip bu sayaçların üretimi ve kullanımının artma-
            sıyla yakın gelecekte mekanik sayaçların kullanımdan kalkması
            beklenmektedir. Bu yeni teknolojilere geçiş ile beraber otomatik
            okuma, faturalama ve gaz açma-gaz kesme’nin gerçekleşmesi-
            nin yanında sayaçların bir şebeke şeklinde ve eş zamanlı takip
            edilmesi amaçlanmaktadır.
            2-Doğal Gaz Sayaçları
            Gaz sayaçları, diyaframlı, pistonlu, davullu, pervaneli veya tür-
            binli sistemlere göre çalışan ve içerisinden geçen gazın hacmini
            m /h olarak ölçen ölçü aletleridir. Tüm malzemeler TS 5910 EN
              3
            1359 standardındaki şartlara uygun olmalıdır. Sayaçlar, normal
            ve sıcaklık ile basınç kademelerinin üzerindeki çalışma şartla-
            rında maksimum izin verilebilir hata paylarını geçmeyecek ve           Şekil 1- Körüklü Sayaç
            sessiz çalışacak şekilde tasarımlanmış ve imal edilmiş olmalıdır.
            Malzeme: Sayaçlar, içerisinden geçen gazın kimyasal ve termik
            etkilerine, meydana gelebilecek buharlaşmaya ve paslanmaya
            karşı dayanıklı, “– 15°C” ve “40°C” deki çalışma sıcaklığında
            özelliğini kaybetmeyecek nitelikteki malzemelerden imal edil-
            miş olmalıdır.
            Gövde: Sayacın gövdesi, maksimum çalışma basıncında (Türk
            Standardı 3390) çalıştırıldığında gaz sızdırmayacak özellikte
            olmalı ve tamir gerektiğinde iki parçası açılabilmeli ve kapa-
            tılabilmelidir. Bu iki parçayı birleştiren gövde çemberi gaz
            sızdırmayacak mukavim malzemeden imal edilmiş olmalıdır.
            Sayacın dış yüzeylerinde çapak, çatlak ve benzeri kusurlar
            bulunmamalıdır. Bina dışına monte edilen sayaçlar, yağmur,
            kar, damla, püskürtme sularına karşı tam olarak korunmuş
            olmalıdır.
            Dış Etkiler: Sayaçlar, ölçme doğruluğunu etkileyebilecek
            ve gözle görülebilir hasara yol açabilecek mekanik etkilere
            dayanabilecek biçim ve boyutta tasarımlanmış ve imal edilmiş
            olmalıdır. Sayaçlar, sızdırmazlık testlerinden geçmeli, kalibras-
            yon hata değerleri içerisinde olmalıdır.
                                                                        Şekil 2- Körüklü Sayaç İç Aksam Görüntüsü
            2.1.Körüklü Sayaçların Çalışma Prensibi
                                                                  Gazın gelmesiyle meydana gelen debinin etkisiyle diyafram
            Pozitif yer değiştirmeli diyafram prensibiyle çalışmaktadır. İki   soldan sağa geçer. Mekanik yardımcı parçalar vasıtasıyla bu yer
            diyafram odacıklı ölçüm ünitesinden oluşur. Özel olarak imal
            edilen diyaframlar, insan kalbinin çalışma prensibine benzer bir   değiştirmeler gösterge tertibatı üzerine yazılmaktadır. Körük-
            sistem ile gaz aktarımı sağlamaktadır. İki diyafram ünitesinin   lerin mekanik hareketleri, bazı sayaçlarda dişli bir çarkla, bazı
            her biri esnek ve gaz sızdırmaz bir diyaframla donatılmıştır.   sayaçlarda ise manyetik kuvvetten faydalanılarak numaratöre
            Diferansiyel basınç farkıyla hareket ederler.         iletilir.


                                                                                                             Mart, 2023  83
   82   83   84   85   86   87   88   89   90   91   92