Page 82 - dtk 311 web
P. 82

Teknik Yazı



                   İçme, Atık ve Sıcak Su Sistemleri İçin

                                   Suya Dayanıklı Kablolar



         “    u Hayattır!” İnsan yaşamında oksijenden sonra gelen
              en önemli öge sudur; çünkü hayat su ile başlar. Tarih
         Sboyunca medeniyetler su kenarında kurulmuştur. Bu-
          nun yanı sıra; suyun taşınması, korunması, kullanılması ve
          su kaynaklı afetlerden korunmak için birçok yöntem geliş-
          tirilmiştir. Sanayi devrimi sonrasında, günümüz medeniye-
          tinin oluşmasında suyun yanı sıra elektriğin de yeri oldukça
          önemlidir. Dünyamızın karşı karşıya kaldığı küresel iklim
          değişikliği ve sera etkilerinin, atmosferimize verdikleri
          zararları azaltmanın en önemli yolu ise temiz, yenilenebilir
          ve sürdürülebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimidir.
          Hidroelektrik santraller ve yenilenebilir enerji kaynakları
          (GES, RES vb.) bilinen çevreye dost ve uyumlu enerji kaynak-
          larının başında gelmektedir. Bu makalemizde; suya dayanıklı
          kabloların özelliklerinin neler olduğunu, hangi testlerin
          uygulandığını ve entegre olarak farklı sistemlerle nasıl kulla-
          nıldığını ele alacağız.                               bozmaması gerekir. Bu kapsamda kullanılacak olan kabloların
          Şehirlerin, kasabaların, köylerin veya en basit yerleşim yerle-  “İçme Suyu Direktifi” kapsamında değerlendirilmesi gerekir.
          rinin yaşanabilir kılınması, endüstrinin ve OSB bölgelerinin   Konu ile ilgili detaylara https://www.resmigazete.gov.tr/eski-
          çalışır durumda olması için içme veya atık sularının ya da diğer   ler/2005/02/20050217-3.htm linkinden ulaşabilirsiniz.
          kritik sıvıların (yağ, benzin vb.) IP koruma sınıfı yüksek dalgıç
          pompalar ile bir yerden başka bir yere güvenli bir şekilde akta-  Avrupa Birliği İçme Suyu Direktifi (2000/60/EC)
          rılması gereklidir.                                   Bu direktif, içme suyunda karşılanması gereken sağlık ve saflık
                                                                gereksinimlerini belirleyerek insan sağlığını korumayı amaçla-
          İçme suyu, atık su veya sıcak suyun aktarılması için kurulacak
          olan sistemlerde suyun kalitesini korumak ya da başta kablo   maktadır. Doğal mineralli sular ve tıbbi ürün olan sular dışın-
          olmak üzere sistemin zarar görmesini engellemek veya uzun   da, insan tüketimine yönelik tüm suları kapsar. Direktife göre;
          süre çalışabilir durumda devam ettirilebilmesini sağlamak için   •  İnsan sağlığına karşı potansiyel risk teşkil eden mikroorga-
          kullanılacak olan materyallerin bazı standartlara uygunluk   nizma, parazit veya başka bir madde içermez,
          sağlamaları gerekmektedir. Suya dayanıklı kabloların kullanım
          alanlarına göz attığımızda birçok farklı sektörel kullanım alanı   •  Mikrobiyolojik, kimyasal ve radyoaktivite ile ilgili olan mini-
          ortaya çıkmaktadır. Genel olarak;                       mum gereksinimlerin parametrelerini belirtir,
          •  İçme suyu içerisinde kullanım                      •  İnsan tüketimine yönelik suyun sağlığını ve saflığını garanti
                                                                  altına almak için gerekli önlemlerin alınmasını zorunlu kılar.
          •  Atık su içerisinde kullanım
                                                                Suya Dayanıklı Kabloların Onaylanması
          olmak üzere suda çalışan kabloları iki ana sınıfa ayırabiliriz.
          Prysmian Kablo bünyesinde yer alan farklı ürün çeşitliliği   Birçok ülkenin kendi yerel yönetimleri aracılığı ile uyguladıkla-
          sayesinde karada olduğu kadar sulak alanlar içinde de bir-  rı kural, kaide ve testler bulunmaktadır.
          çok çözüm sunmaktayız. Suya dayanıklı kablo çözümlerimiz   Bunlara örnek olarak;
          300/500 V‘tan18/30 kV gerilim seviyesine, 1,5 m’den 2000 m’ye
          veya 40 °C’den 120 °C’ye kadar farklı kullanım koşullarında   •  Water Regulation Advisory Scheme (WRAS) – İngiltere
          kullanılabilecek immersiyon (Immersion)* ya da submersiyon   •  Elastomerleitlinie of Umwelt Bundesamt(ELL) – Almanya
          (Submersion)** şekilde tasarlanmıştır.
                                                                •  Kunststofferund Trinkwasser(KTW) – Almanya
          *immersiyon (Immersion): bir sıvı içerisine bir objenin sadece
          bir kısmını kaplayacak şekilde daldırmak ya da batırmak  •  Attestation de Conformité Sanitaire(ACS) – Fransa
          ** submersiyon (Submersion): bir sıvı içerisine bir objeyi bütü-  •  İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik –
          nüyle batırmak, daldırmak                               Türkiye
          Atık su içerisinde kullanılan kablolar; arıtma tesislerine ait   verilebilir. Genel olarak amaçları, “insani tüketim amaçlı
          sistemlerde veya endüstrilerde kullanıldıkları için bu kablo-  suların teknik ve hijyenik şartlara uygunluğu ile suların kalite
          ların dış kılıflarının yağ veya kimyasal bileşik gibi aşındırıcı   standartlarının sağlanması, kaynak suları ve içme sularının
          ortamlara dayanıklı ve mekanik dirençlerinin yüksek olması   istihsali, ambalajlanması, etiketlenmesi, satışı, denetlenmesi ile
          gerekir. Öte yandan, içme suyu içerisinde kullanılacak olan   ilgili usul ve esasları düzenlemektir”. Ancak su başta olmak
          kabloların dış kılıflarının ise suya herhangi bir kimyasal ya   üzere sıvı temaslı ortamlarda kullanılacak olan malzemelerin
          da bileşen vermemesi veya herhangi şekilde suyun kalitesini   su geçirmezliği ile ilgili olarak; CENELEC(European Committe-


      78  Mart, 2023
   77   78   79   80   81   82   83   84   85   86   87