Page 94 - DTK 332 Aralık 2024 web

Teknik Yazı

Temiz Oda Uygulamalarında

Nem Kontrolü

Temiz oda uygulamaları, ilaç, elektronik ve biyoteknoloji
sektörlerinde kritik bir öneme sahiptir. Hassas ürünlerin
üretiminde kullanılan temiz odalar, mikrobiyolojik ve par-
tikül kontaminasyonunu en aza indirerek yüksek kalitede
ürün elde edilmesini sağlar. Bu tür ortamların verimliliği ve
güvenliği için, sıcaklık ve nem seviyelerinin hassas bir şekilde
kontrol edilmesi zorunludur. Temiz odalarda iklim kontrol
sistemlerinin doğru yapılandırılması, yalnızca ürün kalitesini
değil, aynı zamanda süreç verimliliğini de doğrudan etkiler.
Temiz odaların belirli standartlar doğrultusunda sınıflan-
dırılması, sektörel ihtiyaçlara uygun temiz oda tasarımını
mümkün kılar. ISO 14644 standardına göre, temiz odalar ISO
1’den ISO 9’a kadar sınıflandırılır. ISO 1 en düşük partikül
miktarına izin verirken, ISO 9 daha geniş toleranslara sahip-
tir. Bu standartlar doğrultusunda, ilaç, elektronik ve biyotek-
noloji sektörlerinde kullanılan temiz odaların gereksinimleri
farklılık gösterebilir. Örneğin, ilaç üretiminde ISO 5 veya
daha düşük seviyeler, mikroorganizma büyümesini kontrol
etmek için uygun kabul edilirken, elektronik üretiminde ISO
6-7 seviyeleri yeterli olabilir.

İlaç, biyoteknoloji ve elektronik sektörlerinde üretilen hassas
ürünlerin stabilitesini sağlamak için sıcaklık ve nem kontrolü
hayati önem taşır. Genellikle ilaç temiz odalarında sıcaklık
18-22°C aralığında, nem oranı ise %40-60 RH (bağıl nem) leri arasında HVAC sistemleri, HEPA ve ULPA filtreler, nem
arasında tutulmalıdır. Bu standartlar, kimyasal bozulmayı ön- alma cihazları, nemlendiriciler ve hassas iklim kontrol sen-
lemek, ürünlerin stabilitesini ve güvenilirliğini sağlamak için sörleri yer alır. HVAC sistemleri, temiz odadaki sıcaklık, nem
geliştirilmiştir. Sıcaklık ve nem seviyelerinin bu sınırlar içinde ve hava değişim hızını kontrol eder. Bu sistemler sayesinde,
tutulmaması, ürünlerin etkisini yitirmesine neden olabilir. ortamın sürekli olarak istenilen sıcaklık ve nem seviyesinde
tutulması sağlanır. Bu nedenle, HVAC sistemlerinin hassas
Biyoteknoloji sektöründe ise, kullanılan hücre kültürleri veya ayarlamaları yapılmalıdır.
protein bazlı ürünler, ısı ve neme karşı daha hassas olabi-
lir ve %50-60 aralığında bir bağıl nem ile 20-22°C sıcaklık HEPA ve ULPA filtreler, temiz odalarda partikül filtrasyonu-
önerilir. Bu alandaki ürünler, mikrobiyolojik kontaminasyona nu sağlamak adına kullanılan önemli bileşenlerdir. Bu filtre-
karşı özellikle duyarlıdır. Bu nedenle, biyoteknolojik üretim ler, belirli bir büyüklüğe kadar partikülleri tutarak, temiz oda
alanlarında hem partikül kontrolü hem de iklim kontrolü standartlarına uygun bir ortam sağlar. HEPA filtreler %99.97
standartlara göre daha sıkı şekilde sağlanmalıdır. Bu sektör- oranında verimle 0.3 mikron ve üzeri partikülleri tutarken,
lerde küçük sıcaklık değişimleri bile biyolojik reaksiyonları ULPA filtreler daha yüksek verimlilik sağlayarak daha küçük
etkileyebileceğinden, hassas kontrol esastır. partikülleri filtreler. Özellikle biyoteknoloji ve ilaç sektör-
lerinde, HEPA ve ULPA filtrelerin bakımları düzenli olarak
Elektronik sektöründe ise, düşük nem gereklidir, zira yüksek yapılmalıdır.
nem elektronik bileşenlerde kısa devre, korozyon ve diğer
arızalara yol açabilir. Elektronik temiz odalarında nem oranı Temiz odalarda kullanılan nem alma ve nemlendirme
genellikle %35-45 RH arasında ve sıcaklık 20-24°C aralığında cihazları, ortamın bağıl nem oranını stabil tutarak üretim
tutulur. Düşük bağıl nem, statik elektrik birikimini artırabil- süreçlerinin güvenliğini sağlar. Nem alma cihazları, fazla
se de, bu durumu dengelemek için antistatik malzemeler ve nemi ortamdan çekerek, özellikle elektronik ve biyoteknoloji
topraklama sistemleri kullanılır. Böylece, elektronik cihazların sektörlerinde hassas bileşenlerin korunmasına yardımcı olur.
ve bileşenlerin güvenliği sağlanır. Nemlendiriciler ise düşük nem koşullarında nem ekleyerek,
özellikle biyolojik materyallerin stabilitesini sağlar. Doğru
Temiz odalarda iklim kontrolünü sağlamak için çeşitli tekno- nem seviyelerinin korunması, hassas cihazların işlevselliğini
lojiler ve cihazlar kullanılır. Bu sistemlerin en temel bileşen- ve üretim süreçlerinin sürekliliğini sağlar.

90 Aralık, 2024