Page 102 - e-dergi

Sektörden

bu tür kriz dönemlerinde hep yaşandığı yılının ilk 8 ayında ise 82,4 milyar Dolar ve üreticilerin piyasayı hakimiyet altına
üzere, bazı üreticiler, tesisatta asla yer olmuştur. Yani pandeminin başından bu alması sonucunu doğurur.
almaması gereken alüminyum ve benzeri yana 300 milyar Dolara yakın para ülke
hammaddelere yönelmişler ve deyim ekonomimizden resmi olarak eksilmiştir. Diğer bir sorun ise sadece sektörümüzü
değil tüm yurtiçi ticareti, ülke ekonomi-
yerindeyse “tesisat için zehirli” ürünleri Ancak “Net Hata ve Noksan” adı altında, mizi ve devletin vergi toplama perfor-
üreterek piyasaya sürmüşlerdir. Alümin- kaynağı belirsiz para hareketlerinin, dış
yumdan yapılan bir ürünün tesisatta yer ticaret açığını telafi etmekte çok uzak olsa mansını olumsuz etkileyen “Faturasız
alması, hem ürünün ömrünün çok kısa da, her iki yönde de yüksek yoğunluklu Satış” konusudur. İnşaat sektörünün
lokomotif konumunda olduğu tüm
olması, hem de tesisatın tamamına da olarak gerçekleştiği de oldukça dikkat
zarar vermesi açısından yıkıcı etki yaratır çekici ve endişe vericidir. sektörlerde faturasız satış-satınalma
(bkz. Galvanik Korozyon). Burada maa- iştahının temel motivasyonu açıkça
lesef tedarik zincirinin ucundaki müşteri, Türkiye, ithalat yaptığı gibi ihracat da vergiden kaçmaktır. Ancak vergi vermek
ucuz bir fiyat bulma adına ve işin bu yapan bir ülkedir, ancak kilogram başına bir vatandaşlık görevi ve kanuni zorun-
ayrıntısını bilemeyeceğinden, kendisine birim fiyatı yüksek ürünler ithal ederken luluktur. Bu noktada, kanuna uyarak
teklif veren yüklenicinin böyle bir ürün bunun tam tersi durumundaki ürünleri ürettiği ürünü vergi yüküyle birlikte fatu-
kullanmasına engel olamamakta, yükle- ihraç ediyoruz. Sektörümüzün ihraç ralı satan ve kanunu ihlal etme pahasına
nicinin rekabette öne geçmek adına bu etmekte olduğu ürünler, esasen çok uzun ürettiği ürünü faturasız ve vergi yüksüz
sonuçları umursamayıp ucuz ürün talep yıllardır dünya genelinde kullanılan satan arasında haksız bir rekabet ortamı
etmesinden ötürü de satıcılar ve toptan- tesisat sistemlerinin geleneksel parçaları oluşmaktadır. Devletin sıklıkla “Matrah
cılar bu işe aracı olmaktadırlar. Ancak olduğu için, fiyat rekabetine son derece Arttırımı” ve “Stok Affı” adı altında
üreticinin “günah” işlemesini önleyecek açık ürünlerdir ve dolayısıyla karlılıkları dönemsel uygulamalar yapması, kanuna
kuvvet bizzat kendisi ve vicdanı olmalı- zayıftır. Bu durum hiç olmamasından uygun hareket edeni mağdur etmekte ve
dır, zira günü kurtarmak adına yapılan daha iyi olmakla beraber, asıl hedefin ihlal edeni ödüllendirmektedir. Faturasız
bu yanlış işin sonucu ülke ekonomisi katma değerli ürünler geliştirerek yüksek tedarik zincirini bir piramit olarak gö-
yine zarar görecektir. fiyattan kaçınmamak olduğunu düşünü- rürsek, piramidin tepesini müteahhitler,
yorum. tabanını ise emekçiler oluşturmaktadır.
Serbest üretim piyasalarında üreticilerin Oluşan vergi kaybı devasa boyutta olup,
neyi nasıl yaptığı, iş sağlığı ve güvenliği ‘Rekabet koşullarının ihlali’ sek- faturasını tüm yurttaşlar ödemektedir.
de dahil olmak üzere, ön denetime tabi törün önde gelen sorunlarından… Devletin “affetme” bonkörlüğünün, sade-
değildir. Ancak kötü sonuçlarının bilindi- Sektörümüzün bir başka sorunu ise, ce mağdur ve zor durumdaki vatandaş-
ği durumda bazı düzenlemelerin elzem rekabet koşullarının ihlalidir. Bu sektörde ları kapsaması daha doğru ve etkili bir
olduğunu düşünüyorum. Endüstriyel irili ufaklı pek çok firma yer almaktadır, çözüm olacaktır.
ürünlerde kalitenin bir tercih değil mec- ancak bazı firmaların marka değeri ve
buriyet olmasından ötürü risk faktörü büyüklüğü uluslararası ölçektedir. Ne Sektörümüzün daha da gelişebilmesi için
daha düşük olmakla birlikte, endüstriyel var ki, geçmiş dönemlerden beri belli önce ülkemizin iyileşmesi gerekir. Ülke-
olmayan ürünlerde, üreticilerin yanlış başlı firmaların, ürün arz fiyatlarını keyfi mizin iyileşmesi için ise doğru ve verimli
hammadde kullanmaması adına sektörel biçimde yükseltip düşürmesi ve zaman şekilde yönetilmeye ihtiyacı vardır. Aksi
sivil toplum kuruluşlarının bilinçlen- zaman zararına olduğu düşünülecek takdirde ekonomimizi düze çıkarmak
dirme çalışmaları yapmaları, iç kararlar seviyede düşük fiyatlara piyasayı mala adına ihtiyacımız olan yatırımları almak
almaları ve devlet takibini teşvik etmeleri boğması, rekabet gücü zayıf olan küçük çok zor, dış ticaret açığımızı karşılayacak
iyi bir çözüm olabilir. üreticileri zora sokmaktadır. Bu durum yabancı sermayeyi bulmamız da çok
Şu bir gerçektir ki, küresel ticarete zaten sermaye ekonomilerinin (kapitalist maliyetli olmaya devam edecektir. Bu
durumun acısını ise tüm yurttaşlar olarak
entegre olmuş bir ülkenin ekonomisini düzenin) içinde barındırdığı bir tehdit çekeriz. Geleceğimiz olan gençlerimi-
ayakta tutabilmek için, en az, yapılan olduğu için, devletler rekabet ortamını zi ülkemizde tutabilmek adına onlara
ithalat kadar ihracat da yapmaya ihtiyaç korumak adına düzenlemeler yapmak- sunacağımız en temel duygular adalet ve
vardır, aksi takdirde görüntü zarar eden tadır. Ülkemizde de bu görev Rekabet umuttur. Unutmayalım ki taşıyla topra-
bir şirkete benzeyecektir. Şirketler zarar Kurumu’na aittir. Ancak sektörümüzün ğıyla yeşiliyle mavisiyle cennet gibi bir
etmeyi sınırlı bir süre boyunca göze bu kurum eliyle devletimiz tarafından ülkede yaşıyoruz, ancak huzur ve güven
alabilirler, ancak bu süreç uzarsa şirketin yeterince denetlendiğini düşünmüyorum. içinde, geleceğe umutla bakarak yaşama-
iflası veya bilinçli biçimde feshedilmesi Söz konusu rekabet bozucu faaliyetlerin, dıktan sonra bunların hiçbirinin anlamı
ile sonuçlanabilir. Fesih ülkeler için bir firmaların mali kayıtları incelenerek gö- olmayabilir.
seçenek değildir, dolayısıyla iflastan rülmesi pek kolaydır ancak bu faaliyetler
kaçınmaktan başka çare yoktur. Türki- yıllardır süregelmektedir. Rekabet koşul- Tüm bu duygu ve düşünceler ışığında,
ye’nin dış ticaret açığı, diğer bir deyişle larının oluşmadığı veya engellendiği or- Cumhuriyetimizin 100. yılını heyecan ve
ülke zararımız, 2020 yılında 49,92 milyar tamda, yeni ürünlerin ve üreticilerin boy gururla kutluyor, onu bize armağan eden
Dolar, 2021 yılında 46,13 milyar Dolar, göstermesi zordur, bu da katma değeri ulu önderimiz Mustafa Kemal Atatürk ve
2022 yılında ise 109,54 milyar Dolar, 2023 düşük olsa dahi kanıksanmış ürünlerin silah arkadaşlarını minnetle anıyorum.

98 Kasım, 2023