Page 110 - dtk 314 web

Teknik Yazı

Su Yönetiminde Enerji Verimliliği

u, canlı yaşamının sürdürülebilir olmasındaki en önemli Enerji Verimliliğinde Engeller
kaynaklardan birisi. Hücrelerimizin içerisinde, canlılara
Syaşam alanı ve kaynağı, endüstrilerimizin her prosesinde Su ve enerji verimliliğinin önemi her ne kadar dilimize pele-
yer alan yön vericisi. Öylesine önemli ki, atalarımızın senk olsa da evrensel olarak kabul görmesinde bir takım ciddi
yaşam biçimini değiştirecek kadar değerli. Bilirsiniz, ilkokul engelleri bulunmaktadır. Endüstriyel alanda faaliyet gösteren
zamanlarında bize tarih derslerinde anlatılan ilk konu yerleşik yöneticiler özellikle ‘maliyet-fayda’ argümanları olmadıkça
hayata geçmek ile ilgili idi... İnsanlar nehir veya göl gibi alıcı verimliliğe yönelmede direnç göstermekteler. Enerji maliyetleri
ortam yakınlarına yerleşmiş ve gelecekteki şehirlerini suya bu kadar yükselmese ve çeşitli devlet teşvikleri olmasaydı, su
yakın yerlere kurmuştu. Akarsular kanalizasyon görevini sektörü ile ilgilenen ya da su gideri fazla olan kurum/kuruluş
görmüş, zamanla hastalıklara neden olmuştu. Zamanla sahipleri veya çalışanları suyun enerji üzerine getirdiği maliye-
kirlenen ve kullanılamaz hale gelen su kaynaklarına çözüm te bu kadar odaklanmayacaktı. Sadece maliyet-fayda ilişkisi bir
olmak için bir aksiyon alınmalıydı. En eski bilinen alınmış yana bir yandan da var olan sistem düzeninden uzaklaşamama
aksiyon, 4.000 yıl öncesine dayanan Girit’teki Knossos saray veya risk alamama korkusu, değişimin faydalarını görmemize
kazısında ortaya çıkan sifonlu bir tuvalet sisteminin borularla engel. Personelin önerilerinin performans değerlendirmelerini
ortamdan uzaklaştırılmasıydı. Aslında literatürdeki kaynaklara etkileme kaygısı ve prosedürler ise verimliliğe tamamen say-
bakıldığında bu uygulama, temiz su temini ve atıksuların dam bir duvar...
uzaklaştırılması kavramlarının çok çok öncelere dayandığının Enerji verimliliğinde devlet teşvikleri
işareti değil midir?
Avrupa Su Çerçeve Direktifi, Yeşil Mutabakat, Sürdürülebilir-
Şimdilerde yeme, içme, duş alma, çamaşır ve bulaşık temizliği lik, Enerji verimliliği, Su ve Karbon Ayak izi konu başlıkları bu
gibi ihtiyaçları karşılamak için profesyonelce tasarlanmış
sistemlerimiz var. Bu sistemler, alıcı ortamdan ham su kadar gündemimizde iken var olan profesyonel su yönetimin-
temininden başlayıp, ham suyun içme suyu arıtma tesislerine de de enerjiye değinmek günümüzün gerekliliğidir. Şimdilerde
ise enerjide zorunlu bir değişim&gelişim söz konusudur: Enerji
transferi, içme suyu arıtımı, temiz suyun transferi, ihtiyaç
halinde ara basınçlandırma&terfi merkezlerine aktarılması, verimliliği...
son kullanıcıya basınçlandırma yoluyla teslim edilmesi, son Enerjiyi üretme, dağıtma ve tüketme yöntemlerimizi değiştir-
kullanıcıdan sonra oluşan atıksuyun arıtımı ve alıcı ortama mek her zamandan daha fazla kritik hale gelmiştir. Bu değişik-
transfer edilmesi gibi uzun süren karmaşık proses yolculuğu liklerin gerçekleşmesi için hükümetler önemli adımlar atmaya
içeriyor. Bu su yolculuğunda bize eşlik eden gücümüzü başlamıştır. Klasik enerji kaynaklarından sürdürülebilir, yenile-
aldığımız ve sistemin sürdürülebilir olmasını sağlayan nebilir enerji kaynaklarına geçiş, var olan kaynakların tasarruf-
kaynağımız ise enerjidir. lu kullanılması ya da tasarruflu olanıyla değiştirilmesi gibi...
Suyun Enerji ile İlişkisi Hükümetler, sürdürülebilir yaşama destek veren değişikliğin
gerçekleşmesi için enerji tasarrufunu teşvik eden acil politika
Su ve enerji ikilisi, en temel gerekliliğimiz olduğu gibi aynı değişiklikleri yapmak durumunda kaldılar. Yapmak zorun-
zamanda da birbiri ile ilişki halinde. Öyle ki, yaşam alanları, dalar, çünkü mevcut politikalarda herhangi bir değişiklik
kamusal hizmetler, endüstri alanlarında su yönetimi sistemin- olmazsa, 2050 yılında dünya ekonomisi bugünkünden dört kat
den geçen her damla su, önemli bir enerji maliyetini temsil daha büyük olacak ve tükettiğimiz enerji miktarında %80 artış
etmekte. Enerji maliyetinin önemi ise, suyun kaynağı, kaynak sağlanacak. Enerji miktarının artışıyla birlikte CO2 emisyonları
ve varış noktasındaki topografya, şebeke borulaması, içme&a- iki katına çıkacak.
tıksu arıtma sistemleri ve dağıtım yapısına göre değişkenlik
gösteriyor. Bahsedilen her su yönetimi adımında ‘suya yön Ayrıca, 2022 Ulusal Enerji Planı çıktısına göre, birincil ener-
veren’ ve ‘enerji kullanan’ ekipmanlar da enerji maliyetlerini ji tüketimi 2020 yılında 147,2 MTE Piken 2035 yılında 205,3
birinci derecede etkileyen parametrelerden... Enerji kullanan Mtep’e yükseleceği öngörülmekte. 2020 yılındaki 1,7 TEP/kişi
su ve atıksu proseslerine hizmet eden, suyun yer altından başı birincil enerji tüketimi; 2035 yılında 2,1 TEP/kişi düzeyi-
temin edilmesinde derinkuyu pompaları; su transferi, basınç- ne çıkmaktadır. Bu bilgiler ışığında, Enerji ve Tabii Kaynaklar
landırma, dağıtım yapılarında dalgıç pompalar; içme&atıksu Bakanlığı da hem 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi’ne uyumlu
arıtmalarında yine dalgıç pompalara ilave, suyun süspansiyon hem de yukarıda bahsedilen engellerin, krizlerin önüne geç-
halinde olmasını sağlayan mikser adını verdiğimiz özel hızlara mek için enerji verimli ekipman ve sistem kullanımı, yalıtım,
sahip karıştırıcılar, su içerisindeki önemli savaşçılara oksijen rehabilitasyon ve proses düzenleme gibi yollarla; gereksiz
kaynağı olan blowerlar sıralanabilir. Tüm kamusal ve özel enerji kullanımının, atık enerjinin, enerji kayıp ve kaçaklarının
hizmetleri destekleyici bina sistemlerinde ise iklimlendirme, önlenmesi veya en aza indirilmesi ile birlikte atık enerjinin geri
ısıtma&soğutma sistemlerinde yine norm, ayrılabilir gövdeli ya kazanılması, kojenerasyon sistemleri gibi konularda stratejik
da blok tipte santrifüj pompalar örnek verilebilir. çalışmalar başlattı.
İfade edilen ekipmanlar su döngüsünü sağlamak için sürekli Ülkemizde enerji verimliliğini sağlamak ve yapılacak projeleri
çalıştırıldıklarından yüklü enerji tüketimi meydana getirmekte- hızlandırmak adına farklı kurumlarımızın teşvik mekanizmala-
dir. Ancak, gerçek bir sürdürülebilir yaşam için gerekli ve kısıtlı rı da mevcut... Bu teşviklerden bazıları;
olan su ve enerji kaynaklarının limitli kullanılması önemlidir. 1. KOSGEB Yeşil Dönüşüm Destekleri
Bu gereklilik var olan ekipmanın daha iyisi ile değiştirme ya da
kaynakların verimli kullanılmasıyla mümkündür. KOBİ’lerin enerji verimliliği konusunda mevcut durumlarının

106 Haziran, 2023