Page 114 - dtk 300 web

Teknik Yazı

Araçlarda Doğal Gaz Kullanımının Çevreye,

Ekonomiye Etkisi

GİRİŞ Tablo 2. Motor türlerine göre emisyon değerleri

Dünyada kullanılan enerjinin çoğu fosil yakıtlardan sağlanır.
Fosil yakıtların yanması sera gazları ve kirletici emisyonlar üre-
tir. Fosil yakıtlar içinde doğal gaz bu açıdan en uygun yakıttır.
Buna karşın doğal gaz, mobil kullanım amaçları için depolama
ve doldurma tesisleri açısından problemlere sahiptir. Ancak
sıkıştırılmış doğal gaz (CNG), kısıtlı bir seyir bölgesine sahip
olan toplu taşıma otobüslerin içten yanmalı motorları için ideal
yakıt olabilir.
Doğal gaz, hidrokarbon bileşiklerinin karışımıdır ve çoğunluk-
la metandan oluşur. İçerdiği enerji yoğunluğu ve dizel yakıtına
kıyasla tüm dünyada genel olarak sahip olduğu düşük fiyat
gerçeği doğal gazı diğer yakıt tiplerinin önüne geçirir. Diğer
yakıt türlerine kıyasla ucuz ve ulaşılabilir olması sonucu tüm
dünyada doğal gazı içten yanmalı motorlarda uygulamaya
yönelik çalışmalar artmıştır. Araç üreticileri ve araç sahipleri
doğal gazı kullanmaya yönelmişlerdir. Avrupa’da 2003 yılında CNG yakıt ile diğer emisyon sınıfları karşılaştırıldığında, CNG
500 bin CNG yakıtlı araç varken bugün bu sayı 2 milyonu yakıttan çıkan salınımın emisyon limitlerinin en altında olduğu
geçmiştir. Tüm dünyada ise doğal gazlı araç sayısı 16 milyonu görülmektedir. Yapılan araştırmalar, kilometre başına gr CO
2
geçmiştir. salınımı açısından değerlendirildiğinde benzin kullanan araçla-
Tablo 1. Doğal gazın kimyasal özellikleri rın 164 gr, dizel kullanan araçların 156, CNG kullanan araçların
124 gr salınım gerçekleştirildiğini ortaya koymaktadır.
Amerika Çevre Koruma Ajansı EPA’ya göre, geleneksel araçla-
ra kıyasla, sıkıştırılmış doğal gaz ile çalışan araçlar; %25 CO ,
2
%90-97 CO emisyonlarında; %35-60 N O, %50-75 metan hidro-
2
karbon emisyonlarında azaltım sağlamaktadırlar. Doğal gazlı
araçlarda partikül madde yok denecek kadar azdır ve daha az
toksik ve kanserojen madde içermektedirler.
CNG kullanımının avantajları aşağıdaki gibi
sıralanabilir.
• CNG yakıt olarak 650°C’de yanan bir gaz olup havadan hafif
olduğu için patlama tehlikesi çok düşük bir orandadır. Bu
suretle yapılan araştırmalar dâhilinde benzin ve LPG’den daha
güvenli olduğu tespit edilmiştir.
• Karbonmonoksit (CO) oranı %0 olduğu için çevreye dost bir
alternatif yakıttır.

• CNG; benzinle çalışan araçlarda %60-70 oranında, LPG ile
çalışan araçlarda ise %30 daha tasarrufludur.
• İstasyonlarda depolama yapılma imkânı mevcuttur.
• Motora hiçbir zararı olmayan CNG kullanımında ortalama
35.000-40.000 km’de bir yağ değişimi yapılmakta olup motor
ömrünü uzatmaktadır.
Araçlarda cng kullanımının çevreye etkisi • Oktan sayısının yüksek olmasından dolayı daha temiz yan-
Doğal gazın bünyesinde diğer yakıtlar gibi kükürt veya orga- ma karakterine ve daha yüksek ısı verimliliğine sahiptir.
nik bileşikler olmadığından yandığında hava kirliliği ve insan • Motora direkt gaz girdiğinden soğuk havalarda aracı çalıştır-
sağlığı için zararlı gazlar en az miktarda oluşur. Sera etkisi ma problemi olmamaktadır.
yapıcı gazlarda doğal gaz diesel’e göre %22, benzine göre %29,
CO ’ de benzine göre %25, LPG’ye göre %12, NO ’lerde dizele İETT Kağıthane Garajı’nda faaliyette olan 240 adet CNG’li
2
x
göre %70 benzin ve LPG’ye göre % 30 azalma, metan dışı orga- otobüsün 2014 yılı içerisinde kullanmış oldukları doğal gaz
nik gazlarda %87, CO’da %90 azalma sağlar. miktarı ve kat ettikleri kilometre verilerinden yararlanılmıştır.

110 Nisan, 2022