Page 138 - dtk 318 e dergi
P. 138
Teknik Yazı
ODA soğutucularda kullanılan defrost
sistemleri
da soğutucularda, 0°C’nin altındaki buharlaşma
sıcaklıklarında havanın içindeki su buharı soğutucu
Oyüzeylerinde yoğuşur ve sonrasında buzlanma yaşanır.
Bu durum ısı transfer veriminin düşmesine neden olur. Tedbir
alınmadığı durumlarda bir süre sonrahava geçiş kesitinin
daralması ve soğutma kapasitesinin düşmesi sorunu karşımıza
çıkmaktadır. Bu sistemlerde oluşan buzu çözmek için çeşitli
defrost (buz çözme) yöntemleri uygulanmaktadır.
Şekil 1. Emiş ve basma fanlı ünitelerde hava defrost uygulama-
Lamel aralarında buz haline dönüşen su, hava tarafındaki sı için sensör yerleşimi.
basınç kaybını arttırır, hava debisini azaltır ve hatta bazı du-
rumlarda hava akışının tamamen durmasına neden olur. Basınç Elektrikli defrost
kaybının artmasıyla birlikte, defrost yapılmadığı takdirde fan Elektrik defrost işlemi farklı oda sıcaklıklarında uygulanabilir.
bu basınç kaybını karşılayamaz hale gelebilir ve bunun sonu-
cunda fan arızaları ortaya çıkar. Oda Sıcaklığına göre SC2 şartı için E1 (Batarya); SC3 ve SC4
şartları için E2 (Batarya+ Drenaj Tavası) defrost kullanılması
Hava giriş tarafında lamel aralıklarının geniş tutulması veyaka- önerilir.
demeli/atlamalı lamel uygulaması yapılması, oda soğutucunun
defrosta girme zamanının uzatılmasına yardımcı olur. Soğutu- Şekil 2’de görüldüğü gibi lamel içerisine elektrikli rezistansla-
cunun buharlaşma sıcaklığı düştükçe kanat aralığının artırılma- rın yerleştirilmesi ile uygulanan defrost sistemleridir. Elektrikli
sı hava akışının devamlılığı için önemlidir. rezistansların gücü, soğutucunun kapasitesine göre değişiklik
göstermektedir.
Defrost işleminin tamamlanması, zaman/sıcaklık veya sıcak-
lık/zaman olmak üzere iki fonksiyona bağlı olarakyapılabilir.
Hava değişim oranına bağlı olarak 4 saatte bir defadefrost
yapılması durumunda defrost problarının sıcaklık set değerle-
rinin 35°C ve defrost sürelerinin 30 dakika olması önerilmek-
tedir. Daha fazla hava değişim oranı olması durumunda (yük
değişimleri ve kapının sık sık açılması) defrost periyodu daha
kısa bir süreye ayarlanmalıdır. Durum iki hafta süreyle izlenip,
en uygun defrost periyodu belirlenmelidir. Defrost işlemi
başlatılmadan önce sistemin süpürmeli (pump-down) olarak Şekil 2. Elektrikli defrost ısıtıcısı.
durdurulması sağlanmalı ve soğutucu devrelerindekisoğutucu Elektrikli defrost uygulamasında sensör konumlarının doğru
akışkanın boşaltıldığından emin olunmalıdır. yere yerleştirilmesi önemlidir. Şekil 3‘te uygun yerleşim görül-
Uygulanan defrost sistemleri: mektedir.
• Hava Defrost (+2 °C üzeri odalar)
• Elektrikli Defrost
• Sıcak Gaz Defrost
• Sıcak Glikol (Kapalı Devre) Defrost
• Sulu Defrost
Hava defrost Şekil 3. Emiş ve basma fanlı ünitelerde elektrikli defrost uygu-
laması için sensör yerleşimi.
Ürünün çalıştığı soğuk oda sıcaklığının belirli sıcaklıkların
altında olmaması şartıyla uygulanabilmektedir. Buharlaşma Sıcak gaz defrost uygulaması
(evaporasyon) sıcaklığının t = 0°C ile (- 5°C) olduğu sistemlere A. Tek akışkan kullanılan sistemlerde sıcak gaz defrost
0
uygundur. uygulaması
Hava defrost yapılırken sistemde soğutucu akışkan dolaşımı Kompresörde sıkıştırılan soğutucu akışkanın kondenser yerine
kesilmelidir. Oda sıcaklığının üzerinde bir değere ulaşan hava, direkt olarak evaporatöre yönlendirilmesi vasıtasıyla defrost
fan yardımı ile buzu eritecektir. Defrost sırasında fan çalışması yaptırılması yöntemidir.
durdurulmamalıdır. Defrost tamamlandığında, soğutucu akış-
kan dolaşımı tekrar başlatılmalıdır. Evaporatör sayısı fazla olan sistemlerde tavsiye edilir. Soğuk
oda içerisinde, sıcak gaz defrost işlemi için yeterince büyük bir
Hava defrostu uygulamalarında sensör yerleşimi Şekil 1‘de sıcak gaz hacmi gerekmektedir.
gösterilmektedir.
132 Ekim, 2023

