Page 138 - dtk 318 e dergi
P. 138

Teknik Yazı



                  ODA soğutucularda kullanılan defrost

                                                  sistemleri



                da soğutucularda, 0°C’nin altındaki buharlaşma
                sıcaklıklarında havanın içindeki su buharı soğutucu
         Oyüzeylerinde yoğuşur ve sonrasında buzlanma yaşanır.
          Bu durum ısı transfer veriminin düşmesine neden olur. Tedbir
          alınmadığı durumlarda bir süre sonrahava geçiş kesitinin
          daralması ve soğutma kapasitesinin düşmesi sorunu karşımıza
          çıkmaktadır. Bu sistemlerde oluşan buzu çözmek için çeşitli
          defrost (buz çözme) yöntemleri uygulanmaktadır.
                                                                Şekil 1. Emiş ve basma fanlı ünitelerde hava defrost uygulama-
          Lamel aralarında buz haline dönüşen su, hava tarafındaki              sı için sensör yerleşimi.
          basınç kaybını arttırır, hava debisini azaltır ve hatta bazı du-
          rumlarda hava akışının tamamen durmasına neden olur. Basınç   Elektrikli defrost
          kaybının artmasıyla birlikte, defrost yapılmadığı takdirde fan   Elektrik defrost işlemi farklı oda sıcaklıklarında uygulanabilir.
          bu basınç kaybını karşılayamaz hale gelebilir ve bunun sonu-
          cunda fan arızaları ortaya çıkar.                     Oda Sıcaklığına göre SC2 şartı için E1 (Batarya); SC3 ve SC4
                                                                şartları için E2 (Batarya+ Drenaj Tavası) defrost kullanılması
          Hava giriş tarafında lamel aralıklarının geniş tutulması veyaka-  önerilir.
          demeli/atlamalı lamel uygulaması yapılması, oda soğutucunun
          defrosta girme zamanının uzatılmasına yardımcı olur. Soğutu-  Şekil 2’de görüldüğü gibi lamel içerisine elektrikli rezistansla-
          cunun buharlaşma sıcaklığı düştükçe kanat aralığının artırılma-  rın yerleştirilmesi ile uygulanan defrost sistemleridir. Elektrikli
          sı hava akışının devamlılığı için önemlidir.          rezistansların gücü, soğutucunun kapasitesine göre değişiklik
                                                                göstermektedir.
          Defrost işleminin tamamlanması, zaman/sıcaklık veya sıcak-
          lık/zaman olmak üzere iki fonksiyona bağlı olarakyapılabilir.
          Hava değişim oranına bağlı olarak 4 saatte bir defadefrost
          yapılması durumunda defrost problarının sıcaklık set değerle-
          rinin 35°C ve defrost sürelerinin 30 dakika olması önerilmek-
          tedir. Daha fazla hava değişim oranı olması durumunda (yük
          değişimleri ve kapının sık sık açılması) defrost periyodu daha
          kısa bir süreye ayarlanmalıdır. Durum iki hafta süreyle izlenip,
          en uygun defrost periyodu belirlenmelidir. Defrost işlemi
          başlatılmadan önce sistemin süpürmeli (pump-down) olarak          Şekil 2. Elektrikli defrost ısıtıcısı.
          durdurulması sağlanmalı ve soğutucu devrelerindekisoğutucu   Elektrikli defrost uygulamasında sensör konumlarının doğru
          akışkanın boşaltıldığından emin olunmalıdır.          yere yerleştirilmesi önemlidir. Şekil 3‘te uygun yerleşim görül-
          Uygulanan defrost sistemleri:                         mektedir.
          •  Hava Defrost (+2 °C üzeri odalar)
          •  Elektrikli Defrost
          •  Sıcak Gaz Defrost
          •  Sıcak Glikol (Kapalı Devre) Defrost
          •  Sulu Defrost
          Hava defrost                                          Şekil 3. Emiş ve basma fanlı ünitelerde elektrikli defrost uygu-
                                                                              laması için sensör yerleşimi.
          Ürünün çalıştığı soğuk oda sıcaklığının belirli sıcaklıkların
          altında olmaması şartıyla uygulanabilmektedir. Buharlaşma   Sıcak gaz defrost uygulaması
          (evaporasyon) sıcaklığının t = 0°C ile (- 5°C) olduğu sistemlere   A. Tek akışkan kullanılan sistemlerde sıcak gaz defrost
                                0
          uygundur.                                             uygulaması
          Hava defrost yapılırken sistemde soğutucu akışkan dolaşımı   Kompresörde sıkıştırılan soğutucu akışkanın kondenser yerine
          kesilmelidir. Oda sıcaklığının üzerinde bir değere ulaşan hava,   direkt olarak evaporatöre yönlendirilmesi vasıtasıyla defrost
          fan yardımı ile buzu eritecektir. Defrost sırasında fan çalışması   yaptırılması yöntemidir.
          durdurulmamalıdır. Defrost tamamlandığında, soğutucu akış-
          kan dolaşımı tekrar başlatılmalıdır.                  Evaporatör sayısı fazla olan sistemlerde tavsiye edilir. Soğuk
                                                                oda içerisinde, sıcak gaz defrost işlemi için yeterince büyük bir
          Hava defrostu uygulamalarında sensör yerleşimi Şekil 1‘de    sıcak gaz hacmi gerekmektedir.
          gösterilmektedir.


     132  Ekim, 2023
   133   134   135   136   137   138   139   140   141   142   143