Page 86 - dtk 305 web

Dernek

ÇATIDER’den 17 Eylül Depremi’nin

yıldönümünde açıklama

bölümünün dikkatli projelendirilmesi ve ekleyen Şenal, şöyle devam etti: “Çatıları-
inşa edilmesi gerekiyor.” mızın çoğuna su depoları, çanak antenler,
güneş enerjisi ısıtıcıları, baz istasyonları
Hasarlı binalarda genelde niteliksiz konuluyor. İzinsiz ve bilgisizce yapılan
malzeme ve uygulama ile taşıyıcı eleman bu ilaveler, rüzgar, fırtına, deprem gibi
donatılarının korozyona uğrayarak etkili olağanüstü hallerde üzerinde bulun-
kesitlerin küçülmesi sonucu betonda dukları yapı ve çevredekiler için ciddi
çatlama-dökülmeler oluştuğunu söyleyen risklere sebep olabiliyor. Çatının böyle
Yaşar Şenal, kurallara uygun projelendi- sistemleri taşımadığı görüldüğünde
rilip inşa edilmiş bir binanın ömrünün tedbir alınmadan çatı üzerine ilave yükler
çok daha uzun olacağını belirtti. Su yalı- konulmamalıdır. Türkiye’de çatılar sade-
tımının da binanın korunmasında hayati ce düşey kuvvetler göz önüne alınarak,
öneme sahip olduğunu hatırlatan Şenal, uzman olmayan kişiler tarafından yapı-
inşaat işlerinin bir nevi suyla savaş oldu-
Ç atı Sanayici ve İş Adamları Der- ğunu belirterek, şunları söyledi: “Suyun labiliyor. Depremdeki yatay yükleri kar-
şılayan çapraz bağlantıların çatı, kolon,
her formuyla mücadele halindeyiz. Yal-
neği (ÇATIDER) Yönetim Kurulu
Başkanı Yaşar Şenal, Türkiye’yi nızca sıvı halini düşünmeyelim. Suyun makas düzlemlerinde yapılmaması veya
eksik yapılması deprem anında hasar ve
yasa boğan, binlerce insanın yaşamını buhar halindeki nemin suya dönüşme yıkımlara sebep olabilir. Ayrıca çatılarda
yitirdiği, yaralandığı, ekonominin bü- hali bile çeşitli noktalarda tehlike yaratır. çalışacak kişilerin çatı sistemleri, çatı ya-
yük darbe aldığı 17 Eylül 1999 depre- Bunun yanı sıra buz kar gibi suyun pımı ve teknikleri, yüksekte çalışma ve iş
minin yıldönümünde “Büyük bölümü çeşitli formları olarak binaya zarar verır. güvenliği konularında eğitimleri ve ser-
faylar üzerinde yer alan Türkiye’nin Gelişen inşaat teknolojileriyle bunlar tifikaları olmalı, sosyal sigortalar ile ilgili
depreme her an hazır olması gerekiyor. artık biraz daha geride kaldı. Bu konu da güncel mevzuata uyulmalıdır. Yapılan iş
Büyük acı ve kayıplar yaşamamak için bilincin de artık daha arttığını düşü- her safhasında çatı konusunda uzman bir
depremi hayatımızın bir parçası olarak nüyoruz. Su yalıtımının doğru şekilde teknik eleman tarafından kontrol altında
kabul etmeli ve gereken önlemleri uygulanmasıyla bu sorunların tamamen tutulmalıdır.”
eksiksiz olarak almalıyız. Yapıların tüm ortadan kaldırılması mümkün.”
bölümleri gibi çatıların da standartlara Tadilat için en uygun aylardayız Renovasyon tercihi dikkate
uygun yapılması, deprem sırasında alınmalı
hayati önem arz ediyor. Çatıların uzman Şenal, çatı tadilatı için yaz aylarının ideal Yaşlı olmayan yapı stokuna sahip belli
kuruluşlar tarafından kontrol edilmesi- bir dönem olduğunu hatırlatarak, şunları bölgelerde ilk planın yıkım olmaması
ni tavsiye ediyoruz” dedi. söyledi:
gerekliliği üzerinde duran Şenal, şöyle
Çatı Sanayici ve İş Adamları Derneği “Mimar veya mühendis tarafından konuştu: “Kentsel dönüşüm planının
(ÇATIDER) Yönetim Kurulu Başkanı hesaplanmış, tüm detaylarıyla çizilmiş, genç yapı bloğunda çeşitli şekillerde
Yaşar Şenal, 17 Eylül 1999’da yaşanan malzemeleri tarif edilmiş bir proje, yapı uygulanabilir olması gerekir. Yapıların
acı depremin yıldönümü dolayısıyla güvenliği için en önemli unsurlardır. Çatı yıkılıp yeniden yapılması yerine yapı-
yaptığı açıklamada, depremlerde en az bütünü içindeki kalkan duvar, parapet nın korunabilir kısımları bırakılarak,
can kaybının yaşanması için önlemler duvarlar, baca gibi ağır yapı bileşenleri önümüzdeki yıllarda ihtiyaçları karşıla-
alınması geretiğini bir kez daha hatır- deprem sırasında yıkılmayacak, yapıdan yacak şekilde yenileme yapmak gerekir.
latarak şunları söyledi: “Topraklarının ayrılarak çevreye savrulmayacak şekilde Çeşitli tekniklerle yüzde 100 olmasa bile
yüzde 92’si fay hatları üzerinde bulunan projelendirilmeli ve projeye uygun buna yakın bir oranda mevcut bina-
Türkiye’de, her yıl irili ufaklı binlerce olarak inşa edilmelidir. Depreme bağlı ları depreme dayanıklı hale getirmek
sarsıntı yaşanıyor. AFAD’a göre 2021’de çatı yıkılmaları genelde bu gerekliliklere mümkün. Buna, yıkıp yeniden yapmakla,
bu sayı 23 bin 763 iken, 2022 ’de son yedi uyulmamasından kaynaklanıyor. Çatı- güçlendirmenin maliyetini karşılaştırarak
ayda yaklaşık 10700 sayısını görüyoruz. ların projelendirme, yapım veya bakım karar vermek gerekiyor. Genelde sadece
Bu tablo, nasıl bir tehlikeyle iç içe yaşadı- süreçlerinde; çatı projesinin yapılmaması, taşıyıcı sisteme müdahale edildiği için
ğımızı gösteriyor. Depreme karşı çatıdan yapım tekniklerine uyulmaması, standart yeniden yapım maliyetinin yüzde 20-30’u
temele her an hazır olmalıyız. Yapının en dışı malzeme kullanılması veya yapım düzeyinde kalıyor. Dünya genelinde yay-
önemli bölümlerinden biri olan çatının işlerinin bilgisiz, yetersiz ve belgesiz kişi- gın kabul, bu oranın yüzde 40’a kadar ol-
dayanıklılığı, depremde hayat kurtaran lere bırakılması durumunda yapılar riske ması durumunda güçlendirmenin tercih
bir unsur haline geliyor. Ülkemizde açık hale geliyor. Üzücü bir kaza yaşama- edilmesi. Ağır hasarlı olan binalarda ise
milyonlarca yapının standartlara uygun dan, çatılarımızı standartlara uygun hale genelde niteliksiz malzeme ve uygulama
olmayan çatıya sahip olduğunu ön- getirmeyi öneriyoruz.” ile taşıyıcı eleman donatılarının korozyo-
görüyoruz. Büyük bölümü geleneksel Çatı üzerindeki plansız yükler na uğrayarak etkili kesitlerin küçülmesi
uygulama metotları ve malzemelerle tehlike yaratabilir sonucu betonda çatlama-dökülmelere
yapılan bu çatılar, depremde oluşabile- sebep olmasını görüyoruz. Oysa ilgili
cek riskleri artıracak unsura dönüşebilir. Çatılarda plansız şekilde yerleştirilen kurallara uygun projelendirilip inşa
Deprem anında güvende olabilmemiz çanak anten, su deposu gibi yüklerin edilmiş bir binanın ömrü çok daha uzun
için yapıların temelden çatıya kadar her büyük risk yaratabileceğini de sözlerine olacaktır.”

80 Eylül, 2022