Page 92 - dtk 301 web
P. 92
Teknik Yazı
Gemi İnşa Sanayi Plakalı Eşanjör Uygulamaları
lerde 55 °C , silindir ve turbo blowerlarda 65 °C de tutulmalı-
dır. Soğutma suyunun sıcaklığı, termostatik vana kontrolüyle
plakalı ısı eşanjöründen geçen deniz suyu debisi ile ayarlana-
bilmektedir.Tuzlu su ve deniz suyu içeren korozif akışkanlarda
kullanılan plakalı ısı eşanjörlerinin plakaları titanyum olmalı-
dır.Gövde ile akışkanların temas etmemesi ve gövdenin korozif
etkilerden korunması için yaka contası kullanılmalıdır.
3. Merkezi soğutma
Orta ve yüksek güçteki gemi dizel makinelerinde kapalı
soğutma sistemleri kullanılmaktadır. Bu sistemler iki ayrı
devreden oluşmaktadır; birinci devremiz tatlı su ve damıtılmış
suyun kullanıldığı kapalı devredir. Damıtılmış olan su silindir
ceketlerine, silindir kapağına basılır. Burada ısınan 65 °C
damıtılmış suyun tekrar kullanılabilmesi için 50 °C ye kadar
soğutulması gerekir.Damıtılmış su ve tatlı suda kullandığımız
lakalı eşanjörler; çeşitli uygulamalar için dünyanın en faz- plakalı ısı eşanjörü korozif madde olmadığından dolayı AISI
la ürün skalasına sahip olan verimli ısı transfer ürünleri- 316L kullanılır. İkinci devremiz ise tatlı su ve deniz suyunun
Pdir. Eşanjör gövdeleri,plakalar,contalar,akışkan giriş çıkış kullanıldığı açık bir devredir. Deniz suyunun kullanıldığı
bağlantıları için kullanılabilen farklı malzeme seçenekleri ile bir plakalı ısı eşanjörüyle tatlı su soğutulmaktadır. Deniz suyunun
çok akışkanın ısı transferi gerçekleştirmesine olanak sağlar.Pla- korozif etkisinden dolayı plakalı eşanjör titanyum plakalı
kalı ısı eşanjörlerinin en önemli özelliği ise çalışma şartları ve olarak tercih edilmelidir.
plaka contalarındaki malzeme seçimine uygun olacak biçimde
kolayca plaka eklenebilmesi ve çıkarılabilmesi ile yeni şartlara
uygun hale getirilebilmesi, ayrıca temizlik ve bakım için kolay-
ca demontaj ve montaj yapılabilmesidir.
1.Motor yağlama yağı soğutma
Gemi makinelerinde dolaştırılan yağlama yağı; yataklardan,
pistonlardan , yanma odasından, silindir duvarındaki yağ
filmine aktarılan ısıyı alır ve yağ karterde toplanır. Karterde
toplanan yağın 60°C altına düşürülmesi gerekmektedir. Bu yağ, Sekil 2:LT-HT Soğutma Devresi
yüksek güçte dizel makinelerdeki plakalı ısı eşanjör sayesinde
istediğimiz sıcaklığa termostatik vana kontrolüyle eşanjöre 4. LT HT soğutma suyu soğutma
giren su debisi ile ayarlanabilmektedir. Plakalı ısı eşanjörlerinin Düşük sıcaklık devresi(LT); düşük sıcaklıkta çalışan
yağlama devresine bağlı olarak, yağ filtresinden sonra kullanıl- makinelerde kullanılır.Lt devresinde ısınan tatlı su,plakalı ısı
ması tercih edilmelidir. eşanjöründe deniz suyu ile soğutulur.Kullanılan tatlı suyun
2.Motor silindir ceket suyu soğutma sıcaklığı yüksek sıcaklık devresinden(HT)daha düşüktür.
LT devresi yedek sistemlerin tamamını oluşturur. Düşük
Açık ve kapalı devreler- sıcaklık devresinin plakalı ısı eşanjörü deniz suyunun korozif
de soğutma suyunun ilk etkisinden dolayı titanyum plakalı olarak tercih edilmelidir.
verildiği bölüm silindir ce-
ketleridir. Silindir ceketin- Merkezi sistemdeki yüksek sıcaklık devresi(HT), sıcaklığın
yüksek olduğu ana motorun ceket suyu sisteminden oluşur.
de dolaşacak olan akışkan
tatlı su veya deniz suyu Yüksek sıcaklık devresinin(HT) tatlı su sıcaklığı plakalı ısı eşan-
jörü ile düşük sıcaklık devresinin(LT) tatlı suyuyla ayarlanır.
olarak tercih edilir. Yüksek
güçlü makinelerin silindir- Yüksek sıcaklık devresindeki akışkanlar tatlı su olduğundan,
korozif etkisi olmadığından dolayı plakalı ısı eşanjörünün pla-
lerinin soğutulmasında tat-
Sekil 1:Motor Silindir Ceket Suyu lı suyun kullanıldığı kapalı kaları AISI 316L paslanmaz çelik olarak tercih edilmelidir.
Soğutma Devresi devrelerden yararlanılır. Günümüzde gemi inşa sanayinde plakalı eşanjörler farklı çö-
zümler üretmek amacıyla kullanılmakta olup; kompakt yapısı,
Soğutma suyu, sirkülasyon pompasıyla düşük bir basınç ile
silindir ceketlerine gönderilir. Silindir kapağından da çıkış düşük maliyeti, kolay temizliği, hızlı servisi ve bir çok isteğe
cevap verebilmesi sayesinde gitgide önemli bir ısı transfer
manifoldu ve turbo blowera gönderilir. Isınmış olan makine ve
turbo blower çıkış manifoldlarından çıkan suyun bir kısmı sir- cihazı olmuştur. Aktif olarak pazar payını arttırarak gemi inşa
sanayinde de vazgeçilmez bir ürün olmuştur.
külasyon pompası ile plakalı ısı eşanjörüne gönderilir. Plakalı
ısı eşanjöründe tatlı su, deniz suyu ile soğutulur.Makinenin Berkay Ekizoğlu
çalışması sırasında soğutma suyu yaklaşık 50 °C , küçük güç-
Makine Mühendisi / Ekin Endüstriyel
88 Mayıs, 2022

