Page 152 - dtk 294 web

Teknik Yazı

Kötü Hava Koşullarında 187 Doğal Gaz Acil

İhbar Yönetimi

1.Giriş O-ring lastikleri yüzeyde oluşan sıcaklık farkı kaynaklı burul-
ma ve eğilmelerden dolayı yüzeye tam oturmamaya başlar ve
Bilindiği üzere yaşamımızın her alanında kullanılan doğal gaz gaz kaçakları oluşur. Gaz kaçağı çıkış tarafında ve fazla miktar-
ilk olarak 1659 yılında İngiltere’ de bulunmuş, 1790 yılında yay- da olduğunda emniyet kapatma tertibatı devreye girerek gaz
gın olarak kullanıma girmiştir.1920’lerde boru hattı taşımacılığı akışı kesilir. Gaz arzının yeniden sağlanması için regülatörlerin
yöntemlerinin uygulamaya konulmasıyla hızla artan doğal gaz değiştirilip tekrar devreye alınması gerekir.
kullanımı, özellikle II. Dünya Savaşı’ndan sonra sürekli olarak
gelişmiştir.
1970’lerin ortalarından bu yana dünya doğal gaz rezervleri ge-
nellikle her yıl artış içerisinde olmuştur. 1987 yılında Türkiye’ye
gelen doğal gaz ilk olarak Hamitabat Elektrik Santrali’nde
kullanılmıştır.1988 yılında sanayide doğal gaz ilk olarak İstan-
bul Ambarlı’da yerleşik İNSA Fabrikası’nda kullanılmıştır.1989
yılında konutlarda doğal gaz ilk olarak Ankara’da, daha
sonraki yıllarda İstanbul, Bursa, Eskişehir ve İzmit şehirlerinde
kullanılmaya başlanmıştır. Günümüzde doğal gaz, Türkiye’ nin
81 il merkezi,51 merkez ilçe olmak üzere toplam 554 ilçe ile 35
beldede konut ve sanayide kullanılmaktadır. Sanayi ve konut
olarak doğal gaz, günümüzde stratejik bir enerji kaynağı olarak
sıklıkla evlerde ve endüstride kullanılmaktadır.
2.Doğal Gaz Şebekesi
Doğal gaz dağıtım şirketleri bünyesinde tesis edilen doğal gaz
dağıtım şebekesi ve enstrümanları “kesintisiz gaz arzı” hedefi
ile planlanarak kurulmaktadır. Tüm sistemler yedekli olarak Şekil 1Örnek Gövde Kaçağı Olan Servis Regülatörü
yapılmakta ve gaz arzı sürekliliğini sağlamak amacıyla da dü-
zenli olarak bakımları yapılmaktadır. Buna rağmen kötü hava Bu gibi durumlarda kriz oluşumunu önlemek veya kriz oluş-
koşulları ani sıcaklık değişimleri doğal gaz dağıtımını olumsuz tuğunda yönetebilmek için izlenecek hareket tarzı, acil durum
şekilde etkileyebilmektedir. öncesi (hazırlık), acil durum anı (müdahale) ve acil durum
Diğer taraftan doğal gaz hatlarında veya ekipmanlarında ha- sonrası olmak üzere 3 temel ana başlık altında toplanabilir.
sarlar oluşabilmekte ve tüm sistemler yedekli olmasına karşın 3.1.Acil Durum Öncesi (Hazırlık):Doğal gaz dağıtım şirketleri
gaz dağıtımında aksaklıklar oluşturabilmektedir. Bazı hallerde İşletme Müdürlükleri herhangi bir acil durum için gerekli teç-
bu hasarlar şehrin büyük bir kısmının gazsız kalmasına sebep hizat ve yeterli sayıda nitelikli personel bulundurur. Kriz anla-
olmaktadır ki böylesi bir durum hem maddi hem de manevi rında ihtiyaç duyulacak en önemli kaynaklar 187 ana kumanda
hasarları beraberinde getirebilmektedir. Sürekli gaz kullanım merkezindeki telefon hattı sayısı ve görevlendirilecek perso-
ihtiyacı olan işyeri, fabrika veya ticarethanelerde üretim dura- neldir. Çok sayıda aboneyi etkileyecek yukarıda bahsedilen
bilmekte, hammaddeler çöp olabilmekte, hastane vb. tesislerde durumlar için gazsız kalan abonelerden gelen çağrılar artacak-
insanların sağlığı tehlikeye girebilmektedir. tır. Bu çağrıların çokluğu 187 ana kumanda merkezinin rutin
Böyle bir durumda şebekenin en kısa sürede tekrar gazlanması personel kaynağı ve bu personel sayısı kadar telefon hattı ile
ve tüm abonelere gaz arzı sağlanması büyük önem arz etmek- karşılanamayacaktır. Bu durumda aynı dönemde oluşacak acil
tedir. Bu nedenle doğal gaz dağıtım şirketlerinde var olan acil ihbarlar telefon sayısının yetersizliğinden kaçırılabilir ve sonuç-
eylem planlarının hayata geçirilmesi ve ihbar yönetimi, gaz ta acil öncelikli olmayan ihbarlardan sebep acil önceliği olan bir
arzının en kısa sürede sağlanması açısından büyük önem arz ihbar alınamayabilir. Bu tip acil durumlara ve kriz dönemlerine
etmektedir. Bu sebeple acil durumlar ile karşılaşılması halin- hazırlık olması açısından ana kumanda merkezinde rutin ihbar
de, daha hızlı ve güvenli bir şekilde hareket edebilmek, doğru yoğunluğunda kullanılmakta olan telefon hattı sayısının yeterli
müdahaleyi daha kısa zamanda gerçekleştirebilmek, can ve miktarda artırılarakaktif olarak bulunması gerekmektedir. Acil
mal güvenliğini daha etkin bir şekilde sağlayarak gaz arzının durumda bu hatlara cevap verebilecek yetkinlikte personel
devamlılığını sağlamak müşteri memnuniyeti artırmak ana tayin edilerek hiçbir ihbarın kaçırılmaması sağlanabilir.
amaçlar arasında yer almaktadır.
Kriz anının bilinmesi mümkün olmayabilir fakat özellikle kış
3.Ani Sıcaklık Değişimleri aylarında hava durumu meteoroloji müdürlüğünden takip edi-
lerek gün içerisinde anı sıcaklık değişiminin yaşanacağı zaman
Özellikle kış aylarında ani sıcaklık değişimlerinde bazı servis tespit edilir, gerekli tedbirler alınarak hazırlık yapılır.
regülatörlerinin malzeme yapısından dolayı gövde ve kapak
kısmında gözle görülmeyecek burulmalar meydana gelebil- Acil ekip araçlarının regülatör stokları artırılır personel vardiya
mektedir. Bu yüzeylerde bulunan sızdırmazlık malzemesi düzenlemesi olağanüstü duruma göre destek personeller plan-

146 Ekim, 2021